In de eerste maanden van dit jaar hebben ruim 60 basisscholen in Nederland een taal- of rekenaudit ‘geboekt’ met een (gratis) voucher die scholen in het kader van het project Alle Scholen in Beweging (ASiB) kunnen aanvragen. De taalaudit zoomt in op het taal- en leesonderwijs van de basisschool. Het auditgesprek wordt uitgevoerd door de taaladviseur van een onderwijsadviesdienst in de regio. Samen met de schoolleiding, de taal-leescoördinator en de intern begeleiders wordt het taal- en leesonderwijs besproken aan de hand van de eigen ervaringen en beschikbare documenten als het taalbeleidsplan, het schoolplan en de toetsresultaten.
Op systematische wijze worden vervolgens de sterke kanten en de aandachtspunten van het beleid, de kwaliteitszorg, de schoolorganisatie en -cultuur en het onderwijsleerproces benoemd. Tenslotte, geeft de adviseur per deelterrein concrete tips voor het verbeteren van het taal- en leesonderwijs, bijvoorbeeld:
Kwaliteitszorg
- “Maak schoolbrede afspraken over het analyseren en diagnosticeren van toetsen en de vertaling in een groepshandelingsplan”.
- “Zet taal-lezen volgens de jaarplanning op de agenda en heb het over de inhoud van het lezen (stilleesbeleid, differentiatie, doorgaande lijn, etc.)”.
Schoolcultuur
- “Zet een bespreking over leesinhouden, aanbod en differentiatie als een vast onderdeel in de jaarplanning”.
- “Faciliteer collegiale consultatie, deel de ervaringen, ontwikkel aan de hand van actiepunten wat nodig is en borg werkwijze en inhoud in de organisatie”.
Onderwijssleerproces
- “Maak een plan van aanpak met: doelen na 3 jaar en tussendoelen per leerjaar. Benutten van de leestijd (voldoende tijd op het rooster inplannen) en realiseren van consequente tijd voor risicolezer “.
- “Maak gebruik van het directe instructiemodel. Noem het doel van de les en geef gerichte concrete feedback. Maar waar mogelijk gebruik van convergente differentiatie”.
De tips van de taaladviseur bieden de school ‘op maat’ instrumentarium voor het verbeteren van het taal- of leesonderwijs. De taaladviseur kent de school na het afnemen van de audit goed en kan aanspreekpunt van de school blijven op het gebied van taal en lezen.
*Charles Kalkhoven, adviseur bij Giralis Groep in Den Bosch, over zijn eerste ervaring met de audit:
“Mijn agenda van dinsdag 13 april 2010: tot half drie audit taal/lezen op een Basisschool. Eerst een gesprek, vervolgens beeldmateriaal dat in de groepen is opgenomen bekijken, het verslag uitwerken en dat ten slotte nabespreken. De directeur ontvangt me op een vriendelijke manier. Het gesprek met haar en beide intern begeleiders is duidelijk en open. De leeropbrengsten op deze basisschool zijn helemaal niet laag, alleen het voortgezet technisch lezen en spelling blijven in de groepen 4 tot en met 6 onder de maat.
Het denken over goed onderwijs is op deze basisschool aan het veranderen vertellen de intern begeleiders en dat moet ook volgens hen: “We moeten veel meer gericht zijn op de resultaten, niet alleen op het welbevinden van de kinderen. In teamverband zijn we veel met deze visie- en cultuurveranderingen bezig”. In het voortgezet leesonderwijs ontbreekt samenhang in een aanpak. Iedereen vult dit naar eigen inzichten in; zij stellen de zaak niet mooier voor dan hij is. Maar dat wordt op de korte termijn aangepakt. De uitkomsten van de audit worden gebruikt voor een leesbeleidsplan dat er voor de zomer ligt. Gestoeld op factoren waarvan bekend is dat zij positieve effecten hebben op leesresultaten”.
*Om privacy redenen zijn de naam van de school en de internbegeleiders geanonimiseerd.
Heeft u ook interesse om een taalaudit te laten uitvoeren? Er zijn speciaal getrainde taaladviseurs die graag met u contact willen opnemen!Vouchers kunnen aangevraagd worde via: www.allescholeninbeweging.nl
Met een voucher kunnen scholen ook schoolteams, met een expert, een voorbeeldschool laten bezoeken of de taal- of rekenbus langs laten komen.
